Zamówienia publiczne 2026 – trzy nowelizacje w jednym roku
Kierownik działu zakupów w spółce komunalnej otwiera na początku roku swój dotychczasowy wzór umowy przetargowej i zauważa, że część zapisanych tam kwot i terminów wymaga natychmiastowej korekty. To nie jest błąd w dokumencie – to efekt trzech niezależnych nowelizacji, które w tym samym roku modyfikują różne fragmenty procedury zamówień publicznych. Prawo zamówień publicznych 2026 zmienia jednocześnie próg bagatelności, sposób weryfikacji wykonawców oraz zasady prowadzenia sporów przed Krajową Izbą Odwoławczą, a każda z tych zmian wchodzi w życie w innym miesiącu. Ten artykuł pokazuje, jak te trzy elementy łączą się w jeden większy obraz zmian, z którym musi sobie poradzić każda firma i instytucja biorąca udział w przetargach.
Pierwsza zmiana – wyższy próg od stycznia 2026 roku
Zamawiający realizujący wiele drobniejszych zakupów rocznie odczuli tę zmianę najszybciej, bo weszła w życie już na starcie roku. Wynika ona z ustawy z 25 lipca 2025 roku, obowiązującej od 1 stycznia 2026 roku.
Nowy próg bagatelności wynosi 170 000 zł netto, co oznacza wzrost o 40 000 zł względem poprzednio obowiązującej kwoty 130 000 zł. Dla wielu jednostek samorządu terytorialnego ta zmiana oznacza realne odciążenie procedur zakupowych, ponieważ część mniejszych zamówień można teraz realizować bez formalnego przetargu. Wyjątkiem są postępowania rozpoczęte przed 1 stycznia 2026 roku, które jeszcze się toczą – w takich przypadkach obowiązuje nadal poprzedni, niższy próg.
Druga zmiana – certyfikacja wykonawców w dwóch etapach
Nowe prawo zamówień publicznych wprowadza również mechanizm certyfikacji, który ma odciążyć wykonawców od wielokrotnego składania tej samej dokumentacji w kolejnych postępowaniach. Podstawą prawną jest ustawa z 5 sierpnia 2025 roku o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych.
Ta nowelizacja wchodzi w życie w dwóch etapach, co samo w sobie bywa źródłem nieporozumień. Pierwszy fragment, dotyczący art. 11 ust. 4 Pzp, obowiązuje od 1 stycznia 2026 roku, natomiast pozostałe przepisy zaczną działać od 12 lipca 2026 roku. Certyfikacja pozostaje przy tym mechanizmem dobrowolnym, a firma decydująca się na ten krok powinna rozważyć kilka elementów:
- częstotliwość udziału w postępowaniach przetargowych w skali roku;
- powtarzalność wymogów formalnych charakterystycznych dla danej branży;
- relację między kosztem certyfikacji a realnym czasem zaoszczędzonym na dokumentacji.
Dla firm startujących sporadycznie certyfikat może okazać się zbędnym wydatkiem, natomiast dla wykonawców regularnie biorących udział w wielu postępowaniach bywa realną ulgą organizacyjną.
Trzecia zmiana – nowe zasady postępowania przed KIO
Ostatnia z trzech nowelizacji dotyczy sytuacji, w której dochodzi już do sporu i sprawa trafia przed Krajową Izbę Odwoławczą. Od 13 marca 2026 roku, na podstawie ustawy deregulacyjnej z 21 maja 2025 roku, procedura odwoławcza działa według zmienionych zasad.
Strony postępowania mogą teraz uczestniczyć w rozprawach i posiedzeniach przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, co otwiera możliwość zdalnego udziału bez konieczności fizycznego stawienia się na sali. Jednocześnie wprowadzono zasadę koncentracji materiału dowodowego, przez co terminy na zgłaszanie nowych dowodów i twierdzeń są krótsze niż wcześniej. Szerzej o praktycznych konsekwencjach tej zmiany, wraz z konkretnymi przykładami z postępowań, pisze autor tekstu Wojciech Merkwa w analizie opublikowanej przez jdp-law.pl.
Jak te trzy zmiany wpływają na siebie wzajemnie?
Choć każda z nowelizacji dotyczy innego etapu postępowania, w praktyce firmy odczuwają je jako jeden, spleciony proces adaptacji do nowych zasad. Wyższy próg bagatelności oznacza mniej formalnych postępowań, certyfikacja może uprościć start w tych, które nadal wymagają pełnej procedury, a zmiany przed KIO dotyczą już wyłącznie sytuacji spornych.
| Element zmiany | Data wejścia w życie | Kogo dotyczy najbardziej |
|---|---|---|
| Nowy próg bagatelności | 1 stycznia 2026 | zamawiający |
| Certyfikacja – pierwszy etap | 1 stycznia 2026 | wykonawcy |
| E-rozprawy i koncentracja dowodów przed KIO | 13 marca 2026 | obie strony sporu |
| Certyfikacja – pełny zakres | 12 lipca 2026 | wykonawcy |
Jak zaplanować wdrożenie tych zmian bez chaosu?
Rozłożenie nowelizacji na trzy różne terminy roku ma tę zaletę, że nie trzeba wdrażać wszystkiego jednocześnie, ale wymaga pilnowania kalendarza firmowego. Zamiast czekać, aż błąd formalny ujawni się w trakcie konkretnego postępowania, warto zaznaczyć te trzy daty jako punkty kontrolne w planie działań na 2026 rok.
Praktyczne podejście polega na przeglądzie procedur zakupowych zaraz po styczniu, ocenie zasadności certyfikacji w połowie roku oraz przygotowaniu organizacyjnym do możliwości udziału w e-rozprawie przed KIO, gdyby taka sytuacja się pojawiła. Rozłożenie tych działań w czasie zmniejsza ryzyko przeoczenia jednego z elementów tuż przed terminem jego wejścia w życie.
Czy w kolejnych latach czekają nas podobne zmiany?
Częstotliwość nowelizacji w ostatnich latach sugeruje, że system zamówień publicznych będzie ewoluował dalej, a rok 2026 nie zamyka tego procesu na dłużej. Firmy i instytucje, które traktują śledzenie zmian w prawie jako stały element swojej pracy, zyskują więcej czasu na spokojne przygotowanie się do kolejnych postępowań, zamiast nadrabiać zaległości w ostatniej chwili.